امروزه در صنعت مبلمان سازی چوب راش یکی از پرکاربردترین مصالح اولیه ساخت مبلمان محسوب می‎شود.

لذا در این راستا توضیحاتی در رابطه با شناخت چوب راش، تفاوت گونه گرجستانی و ایرانی و تنوع قیمت گذاری چوب راش و اینکه چوب با کیفیت فارغ از نوع آن، کجای تنه درخت می‎باشد را خدمت شما ارائه می‎کنیم.

 


 

چوب با کیفیت کجای درخت است؟

به صورت کلی یک تنه درخت از دو قسمت لایه مرکزی یا اصطلاحاً همان آبخور درخت و لایه های بیرون آن تشکیل شده است.

همانگونه که مشخص شد، لایه مرکزی درخت که منبع رساندن آب و مواد مغذی یک درخت به سایر بخش هاست بافت بسیار نرمی دارد و جوان‎ ترین بخش تنه درخت محسوب می‎شود که همین اصل سبب می‎شود که این بخش از چوب برای استفاده در ساخت مبل بسیار نامرغوب و بی ‎کیفیت باشد.

ولی هر چه از این بخش فاصله گرفته و به بخش های بیرونی تنه درخت نزدیک شویم ساختار چوب بسیار بهتر است زیرا چند سالی از عمر لایه‌ های جوان گذشته و چوب ساختار پایدارتری نسبت به لایه های جوان ‎‌تر دارد و اصطلاحا زور کمتری برای تغییر شکل احتمالی دارد.

همچنین در قسمت‎ هایی از تنه درخت که شاخه روییده، گره چوب گفته می‎شود.

 

عکس مبل ساخته شده با چوب راش

کلاف مبلمان

 


 

چوب راش

این چوب بین ۱۰ تا ۱۳ گونه متفاوت دارد اما همه اینها به دو خانواده اصلی انگلریانا و فاگوس تقسیم می‎شوند.

قطر درخت فاگوس بین ۱ تا ۳ متر و عمر آن می‎تواند تا ۱۵۰ سال باشد. البته عمر این درخت تا ۳۰۰ سال نیز ثبت شده است.

انگلریانا در شرق آسیا یافت می‎شود و فاگوس در سایر نقاط از جمله در جنگل‎های کشورهای مختلف اروپایی نیز وجود دارد.

انگلریانا، درختانی کم شاخه با پوست متمایل به زرد، شکوفه‎ های سفید زیر برگ‎ها و تنه ‎های یکنواخت و بزرگ هستند و رنگ آن از طیف کرم تا سرخ رنگ است که به راحتی ورقه می‎شوند و از ساختار بسیار مقاومی در مقابل آسیب‎های محیطی برخوردار است.

این چوب از دسته چوب‎ های نیمه سنگین به حساب آمده و درجه سختی بالایی دارد و به دلیل مقاومت بالای آن در برابر ضربه و نفوذ حشرات گزینه مناسبی برای ساخت مبلمان کلاسیک است و بیشترین مصرف را در ساخت مبلمان کلاسیک لوکس دارد و در بازار ایران از نمونه های گرجستانی و ایرانی آن استفاده می‎گردد.

نام درخت ایرانی راش Fagus است و بیشتر در شمال کشور، جنگل های نور و آستارا یافت می‎شود.

شَتِه درخت راش Grylloprociphilus imbricator یک آفت مشترک است که گاها در این جنگل‎ها دیده شده و موجوب آسیب به این درختان می‎شود.

راش در کشورهای مختلف مثل ایرلند، انگلیس، اروپای مرکزی، آلمان و ایتالیا، فرانسه، آمریکای شمالی و برخی کشورهای آسیایی مثل ژاپن، هند، ایران و گرجستان و برخی دیگر کشورها رشد می‎کند اما در همه این کشورها بومی نیست و مثلا در کشور ایرلند در سالیان دور کاشته و تکثیر شده است.

 


 

تفاوت چوب راش گرجستان و ایران

عده ‎ای از اهالی فن چوب راش ایران را بهتر از چوب راش گرجستان می‎دانند و برخی هم برعکس این مساله عقیده دارند.

جنگل جوان چوب راش گرجستان

جنگل درختان جوان چوب راش گرجستان

 

ولی در واقع چوب راش گرجستان به علت رطوبت بیشتر نسبت به نوع ایرانی از قطر بیشتری برخوردار است و در ساخت مبلمان برای کارهایی که نیاز به یکسره بودن دارند بهتر است و همینطور به خاطر ابعاد و رطوبت بالاتر، ضایعات کمتری نیز در فرآیند تولید مبلمان دارد.

البته این تنها مزیت چوب راش گرجستان نسبت به نمونه چوب راش ایرانی نیست!

مساله بعدی که باعث محبوبیت چوب راش گرجستان نسبت به گونه ایرانی این چوب شده است، مقدار کم گره های چوب راش گرجستان است.

بخاطر کم بودن گره های چوب راش گرجستان نسبت به راش ایران، این چوب در بین سازندگان و همینطور خریداران مبل کلاسیک محبوبیت بیشتری دارد.

گره های چوب از از حد استاندارد بگذرد به دو دلیل در ساخت مبلمان ایجاد مشکل می کند:

  1. نداشتن سطح صاف و صیقلی و پُرکار شدن مرحله زیرسازی برای رنگ آمیزی مبل
  2. امکان شکستن چوب در مرحله منبت کاری در محل گره های چوب

به دو دلیل بالا، نوع ایرانی این درخت محبوبیت خود را در ساخت مبل کلاسیک سلطنتی یا لوکس از دست داده، چرا که این نوع مبلمان بسیار پُرکار بوده و مشتریان آن بسیار سخت پسند هستند.

 


 

مصارف چوب راش به جز ساخت مبلمان

چوب این درخت از دیرباز تا کنون موارداستفاده مختلفی در جوامع انسانی داشته که در زیر به چند مورد آن اشاره می‎کنیم.

  • استفاده به عنوان هیزم به دلیل یکنواخت سوختن
  • استفاده به عنوان بشکه تخمیر نوشیدنی
  • ساخت اسکلت طبل
  • استفاده در ساخت مودال نساجی
  • ساخت جعبه سلاح و مهمات نظامی
  • استفاده از پوست این درخت در هند و یونان باستان برای نگارش

 

همینطور میوه درخت راش یک میوه چرب با طعم تلخ یا بعضا آجیلی است که در فصل پاییز از درخت جدا می‎شود و برگ‎های تازه و جوان درخت راش نیز به عنوان سالاد در بعضی نقاط استفاده می‎شود.

 


 

دلیل استفاده از چوب راش در مبلمان

مهم‎ترین دلیل استفاده از چوب راش در ساخت مبلمان و خصوصا مبل کلاسیک، خوش‎ تراش بودن و شکل پذیری فوق ‎العاده خوب این چوب مرغوب است. البته چوب راش دوام بالایی نیز دارد و به دلیل بافت بسیار همگن آن، گزینه خوبی برای جویده شدن توسط موریانه نیست.

این درخت دارای قطر زیاد و ارتفاع بلند است که باعث می‎شود با داشتن یک قطعه بزرگ و عریض چوب، دست نجار در ساخت مبلمان باز باشد.

البته اگر بین دو گونه چوب راش گرجستان و راش ایرانی بخواهیم مقایسه کنیم، راش گرجستان دارای تنه قطور تر است و این اولین مزیت چوب راش گرجستان نسبت به نمونه ایرانی آن است.

چوب راش پس از برش به الوار تبدیل می‎شود و از ۱ تا ۴ ماه در خشک‎ کن صنعتی چوب قرار داده می‎شود. اگر چوب در شرایط صنعتی خشک نشود عمر آن به شدت کاهش میابد و این خود یکی از مواردی است که باعث بالا رفتن قیمت آن می‎شود. درصد رطوبت چوب راش زمانی که به (%۱) یک درصد برسد آماده ساخت مبلمان است.

به طور کلی چوب راش چوبی است مستحکم، کم گره و خوش‎ ‎تراش با رنگی زیبا و همینطور دارای بافت و خطوطی کم‎ نظیر در بین سایر چوب‎ ها مثل چوب گردو، افرا و بلوط که باعث شده در کارخانجات ساخت مبلمان در اروپا و آسیا از آن برای ساخت مبلمان کلاسیک استفاده شود.

نمای برش خورده تنه درخت راش

نمای برش خورده تنه درخت اروپایی

 


 

قیمت گذاری 

موارد مختلفی در قیمت ‎گذاری مبل با چوب راش تاثیر دارند!

  • میزان خشک بودن چوب یا درصد رطوبت
  • ابعاد چوب، عرض و طول چوب هر چه بیشتر باشد بهتر است.
  • وجود گره، هرچه تعدادگره ها کمتر باشد بهتر است.

میزان رطوبت چوب سنجیده می‎شود و هر چقدر این میزان رطوبت کمتر باشد، فرآیند خشک کردن چوب سریع‎تر و ارزان تر صورت می‎گیرد که روی قیمت‎ گذاری چوب نیز تاثیر خواهد داشت.

همینطور در خصوص گره‎های چوب، این قسمت دارای رنگی تیره و دارای عمق در سطح چوب است و در آزمایش‎های خمش مقاومت بسیار پائینی دارند.

الوار چوب راش

الوار 

 


 

چوب راش در مبل کلاسیک یا راحتی ؟

اینطور نیست که چوب راش فقط درمبلمان به سبک کلاسیک استفاده شود، البته که این چوب یک گزینه گران قیمت برای ساخت مبلمان است و به دلیل پوشیده بودن مبل های راحتی گاها تولید کننده ها از چوب های ارزان قیمت تر استفاده می کنند اما اگر شما از یک برند معتبر مبلمان خریداری می کنید احتمالا شرکت سازنده از چوب های با کیفیت استفاده خواهد کرد.

به عنوان مثال اگر شما مبل چستر خریده اید، به جز پایه و سردسته های مبل، جای دیگری از چوب مبل را نمی بینید و شاید چوب مصرفی در منظر اول برایتان اهمیتی نداشته باشد اما عمر مبل شما به نوع چوبی که در آن کار می شود بستگی دارد.

به بازار مبلمان ایران نگاه کنیم. شنیده ها حاکی از آن است که در بازار مبل چهاردانگه (البته تولیدکنندگان مبل بسیار ارزان قیمت این بخش) با خرید پالت و خرد کردن آن برای ساخت مبلمان ارزان قیمت استفاده می کنند و احتمالا مبلمان در منزل مشتری پس از گذشت مدتی دچار سر و صدا و موریانه خوردگی می شود اما در بازارهای معتبرتری مثل بازار مبل جاجرود که عموما محل حضور برندهای معتبر و بزرگ ایران است می توان اطمینان داشت که یک مبل چستر با کیفیت با چوب راش و ماندگاری بیش از ۱۰ سال می توانید بخرید.